Twee weken op pad naar Italië voor PiuAlberi.Ora (MEERbomen.nu)

Hoofddorp - Voor hij deze blog schreef maakte Franke van der Laan van Stichting MEERgroen een trip van twee weken naar Italië om de meerbomen.nu actie (PiuAlberi.Ora) ook daar aan de gang te krijgen. Bij terugkomst was het Nationale klimaatweek, waar je als klimaatburgemeester ook een rol in hebt. Beide weken waren goed gevuld, dus hierbij een extra lang verslag over 14 dagen

Blog Franke:.

PiuAlberi.Ora

Ik heb 5 jaar in Italië gewerkt en heb daar iets gekregen met de Italiaanse taal, cultuur en natuur. Meerbomen.nu vertaalt zich in het Italiaans als PiuAlberi.Ora en in het Italiaans (met Ora, van Ora Est!)  krijgt het nog meer de urgentie die de campagne verdient dan in het Nederlands.

De reden dat we naar Italië afreisden was dat we op allerlei manieren proberen netwerken en verbanden te maken om meer momentum te ontwikkelen. Eén van de initiatieven die gelukt is, is samen met ERC (Eco Restoration Campaign). Dat is een NGO die in 90 projecten wereldwijd probeert verwaarloosde en gedegradeerde gebieden weer op te waarderen. Daarbij spelen bomen een centrale tol. Met  ERC projecten in 4 landen hebben we een Europees project opgetuigd om in de ERC aanpak ook de meerbomnen.nu methode te integreren naast het kopen van boompjes van kwekerijen. Dat is een mooi opstapje naar de andere landen.

Het project duurt 2,5 jaar en elk half jaar bezoeken we één van de projecten en testen de aanpak lokaal. Met name interessant voor ons is om te kijken hoe het verzamelen van boompjes uit de natuur ook werkt onder mediterrane omstandigheden (d.w.z. met de droge hete zomers van 4-5 maanden). We hebben daar een aanpak voor bedacht: in NW Europa oogsten en planten we van 1 november t/m 1 april  omdat het genoeg regent om meteen aan te slaan, ook in de zomer. De overlevingskans is daar 70–90 %. Die aanpak van direct planten werkt niet in droge hete landen. In Italië hebben we dus o.a. 2.000 boompjes van 20 soorten geoogst. Die worden van november t/m september 2026 in een beschaduwde plek waar water is, uitgeplant zodat ze hun wortelstelsel een jaar kunnen versterken. Dan worden ze allemaal in september-november uitgedeeld en geplant zodat ze op locatie nog 4-5 maanden kunnen aansterken voor dat ze het in de hitte zelf moeten redden. De grote vraag is dan hoeveel procent in september 2027 aangeslagen is. Als dat werkt, kunnen we veel bomen en per boom 5-20 jaar tijdswinst boeken t.o.v. het gebruik van zaad of kleine stekje van kwekers. De trip ging helemaal naar Matera bij de hak van de laars van Italië. Daar ligt een troosteloos kaal gehakt landschap waar al duizenden jaren alleen graan wordt verbouwd (en vaak niet eens geoogst wordt omdat de oogst te mager is). Het ploegen daar doen de boeren ook (nog) met de helling mee zodat veel goede grond weg erodeerd met de regen. Onze Italiaanse partner had al 14 ha land gekocht en kan uitbreiden naar 300-400 ha omdat veel boeren er mee stoppen. De trip daarheen is zo lang (2.500 km) dat het niet in een dag te rijden is. Daarom hebben we van de nood een deugd gemaakt door de rit te onderbreken met een bezoek aan vrienden in Rome en Umbrië om wat bomen op te pikken en Italiaanse sferen op te snuiven. Naast het opzetten van het overlevingsexperiment  was een grote opsteker dat we mogelijk een nationale partner hebben gevonden die de rol van Urgenda in de meebomen.nu actie op zich zou willen nemen. Komende jaren gaan we eerst regionaal samenwerken en daarna hopelijk in het hele land.

De Klimaatweek 

Waar MEERGroen voor staat is eigenlijk niets anders dan laten zien hoe we een samenleving kunnen realiseren in evenwicht met wat het ecosysteem kan bufferen (en dat is op vele manieren niet het geval om dat de ‘moderne’ samenleving vooral in geld, techniek en een papieren realiteit geloofd). De meerbomen.nu campagne is het speerpunt voor alles wat we doen. Het is een vorm van natuurmarketing. Helaas kun je nog zo je best doen om te laten zien hoe en dat het kan, maar voor de meeste mensen en organisaties ligt ecologie buiten hun gezichts- en interessegebied. Daarom gebruiken we tientallen manieren om zichtbaar te maken wat we doen in de hoop dat er telkens weer een paar mensen zijn die de boodschap oppikken en mee gaan doen.

Zo zijn we al wel 10 keer ’gestart’ met de meerbomen 2025/2026 campagene: met de boomtop, de provincie Noord-Holland, de nationale natuurwerkdagen en ga zo maar door. De afgelopen week hebben we de Klimaatweek aangegrepen om de relevantie op de kaart te zetten. Helaas is de Klimaatweek dit jaar maar een waterig aftreksel van het oorspronkelijke idee dat 5 jaar geleden door het Ministerie van Klimaat en ’groene’ groei’ op de kaart is gezet. Dit jaar heeft het ministerie  een bureau ingehuurd om de Klimaatweek te organiseren en heeft in feite zijn eigen handen er van afgetrokken. In plaats van de 130 klimaatburgemeesters die vorig jaar bij elkaar kwamen en dit jaar met 300 mannen/vrouwen sterker op de trommel wilde slaan waren het er 32… Het programma is ook behoorlijk uitgehold. De meeste aandacht ging naar het hijsen van de klimaatvlag…ja doei.

Dat is weer een staaltje mooipraterij en symboolpolitiek. In de Haarlemmermeer is het programma gevuld met kleding- en speelgoed ruilen en de lopende optie om een energieadviseur te benaderen en zo lijkt het overal een beetje te gaan. Terwijl het kristalhelder is dat we mondiaal de strijd tegen de uit de bocht vliegende klimaatverandering aan het verliezen zijn, praat iedereen elkaar naar de mond met mooie intenties die bijna niemand gaan bereiken en zeker niet het benodigde effect gaan hebben. In het Klimaatweekprogramma van de gemeente en NMCX was zelfs het hele meerbomen programma buitengesloten. Terwijl wat wij aan het doen zijn al in heel Nederland en 8 andere landen loopt en ten doel heeft honderdduizenden en miljoenen mensen te mobiliseren om hun zorg over klimaat om te zetten in positieve energie door zoveel mogelijk bomen te redden en op een mooi groeiplekje te zetten, hopen we dat de 50 jaar die er in sinds 1970 verlummeld is met onderzoek en met mooie inhoudsloze praatjes teruggewonnen kan worden. Het lijkt er op dat we in een samenleving wonen die steeds meer gelijkenis vertoont met de ramp van de Titanic: zingend en dansend ten onder gaan.

Ons eigen Klimaatweekprogramma had als doel om zoveel mogelijk mensen te mobiliseren om bomen te redden. Op maandag met 5 mensen hebben we 1.300 bomen gered.  Op dinsdag met 55 mensen waaronder 20 VWO 4 leerlingen 3.200 bomen. Op woensdag met wel 50 mensen waaronder 40 VWO 4 leerlingen van het Haarlemmermeer college 2.500 en op donderdag met 40 mensen en het bedrijfsleven 6.400. De VWO leerlingen deden dit in het kader van een week burgerschap in de praktijk.

Op vrijdag hadden we tijd nodig om de 13.000 boompjes in te kuilen. Op zaterdag runden we een cursus voor oogstbegeleiders die zelfstandig aan de gang willen in Heemstede en werd in Vijfhuizen met onze boompjes een windsingel rond een boomgaard aangeplant en op zondag planten we met 20 mensen een  voedselbos aan bij Medemblik. Al met al was het weer een mooie periode!

Met de 19.000 boompjes van eind oktober, de 2.000 in Italië en de 14.000 van deze week zitten we nu in 3 weken op  35.000. Als we dit tempo volhouden kunnen we in 5 maanden aan 210.000- 240.000 boompjes komen in de regio.  Die worden allemaal voor 1 april uitgedeeld. De eerste nationale boomuitdeeldag is rond 20 december.

Franke van der Laan  

Stichting MEERGroen

MeerBomen.Nu

Klimaatburgemeester Haarlemmermeer 2021-2025