Eerste bramen rijp en genieten van de Chicorei

Franke van der Laan van de stichting MEERgroen schrijft wekelijks een blog over flora en fauna in de Haarlemmermeer.

De afgelopen week

Deze week werd gedomineerd door het oogsten van groenten en het verzamelen van bloemenzaad. Het is nu echt komkommertijd met een oogst van 20-40 kg komkommers per dag en 10-30 kilo courgettes. Daarnaast zijn de eerste bramen rijp. Dat verloopt altijd in een bepaald ritme: vorig weekend 5 ons, dit weekend 5 kilo, volgende week 25 kilo en dat blijft zo doorgaan in augustus totdat de regen begint te vallen. Dan stort de bramenoogst in en zakt terug naar 10,5 en zakt verder naar 1 kilo tot in november. De bramen die nu rijp zijn, zijn 8 gram groot een heerlijk zoet. Die gaan naar restaurants. De wat latere en zuurdere exemplaren zijn voor de jam.

Deze week hadden we ook nog tijd om weer 150 m2 kas in Rijsenhout te ontginnen en in te zaaien. De oogst daar is werkelijk fenomenaal behalve bij de courgettes want die maken vooral blad. We weten nog niet of dat komt door gebrek aan bijen voor bestuiving of gebrek aan voeding. Maar alle andere gewassen: bieten, radijs, bonen, komkommers, augurken, peulen, basilicum en zelfs okra en ijskruid groeien als kool. De tomatenoogst zit er aan te komen. Leuk was deze week ook het bericht dat het NRC een artikel over onze bomenbetrokkenheid wil opnemen. Dat artikel, dat in september in de krant verschijnt, gaat hopelijk helpen om meer vrijwilligers te krijgen om bomen te redden.

Bingo

Ook goed nieuws was dat we weer verder gekomen zijn met ons plan om 10 ha nieuwe bloemenweides aan te leggen. Daarvoor hadden we een plan geschreven voor een bedrijf dat aan 3 of 6 maatschappelijke initiatieven 20.000 of 100.000 euro wil doneren. Er zijn 70 voorstellen ingediend, waarvan wij het enige natuurproject waren. Dankzij veel werk en stemhulp hebben we het half juni gered om op een 15e plek te eindigen. Deze week kwam het oordeel van de jury over de 15 projecten en werd gemeld dat wij bij de 6 gelukkigen horen die daadwerkelijk geld krijgen. Op 20 oktober, na een presentatie, horen we of dat 20.000 of de gevraagde 70.000 euro wordt. Nog even geduld dus.

Chicorei

Op dit moment bloeit de Chicorei en hij blijft bloeien tot ver in augustus. Het is een vrij hoge plant die wel 2 m hoog kan worden met opvallende lichtblauwe lintbloemen (foto). Deze plant staat vaak in wegbermen maar ook in de bloemenweides in de IJtocht zone en vooral in Floriande komt deze plant veel voor. Chicorei is een vaste plant met een stevige dikke penwortel. Chicorei hoort bij de grote composietenfamilie net als b.v. de zonnebloem, kamille en de margriet.

Bijzonder

Wat weinig mensen weten is dat andijvie ook een chicoreisoort is en dezelfde soort bloemen krijgt als je hem door laat schieten en in bloei laat komen. Ook witlof of Brussels lof en groenlof zijn chicoreisoorten. Witlof is ontstaan omdat in België werd ontdekt dat als je de dikke wortels uitgraaft en onder turfmolm in het voorjaar en dus in het donker liet uitlopen, dat er eetbare witte kroppen loof uit groeiden. Uit de geroosterde en gemalen wortels van de Chicorei kan een soort koffie- surrogaat worden gemaakt. Dat komt omdat de wortels een hoog gehalte aan inuline en bitterstoffen bevatten. In bv de Tweede Wereldoorlog was dit de enige manier om een soort koffiedrank te maken. Cichorei heeft ook allerlei medicinale toepassingen zoals bijvoorbeeld voor leverkwaaltjes. Net als veel ander bittere producten (zoals kinine) heeft Chicorei ook een werking tegen malaria. Ook kan er een versterkings- en kalmeringsmiddel van de bloemen van worden gemaakt genaamd likkepot. Daartoe worden verse bloemen klein gesneden en fijn gestampt en met veel suiker of honing in een afgesloten pot in de zon gezet. Na enige tijd in de zon kan dit lang in het donker bewaard worden. De naam likkepot geeft de toepassingswijze aan. Smakelijk eten!

Waar

Oorspronkelijk komt de Chicorei uit het Middellandse zeegebied maar al in de tijd van Romeinen is deze soort naar onze regio gekomen als een blijvertje. Cichorei groeit graag op vochtige of droge voedselrijke en kalkhoudende grond tussen ander hoge planten zoals in bermen.

Graag krijgen we reacties op onze blogs en suggesties voor onderwerpen.

Franke van de Laan

Stichting MEERGroen

Meerbomen.nu

Klimaatburgemeester Haarlemmermeer

Meldingen van bijzondere dieren en planten kunt u doorgeven aan [email protected]. Alle columns vanaf april 2006 vindt u op www.stichtingmeergroen.nl