Uitzonderlijk begin van het voorjaar: Een week vol dynamiek

Het begin van het voorjaar is altijd een dynamische periode voor wie in de natuur werkt, maar deze week sprong er met kop en schouders bovenuit.

De week begon met een bezoek van vijf VWO-leerlingen. Het was voor hen onduidelijk of zij deelnamen aan werkoriëntatie, een maatschappelijke stage of een burgerschapsdag; hierover hadden zij geen informatie ontvangen. Hun kennis van hoofdrekenen, de geschiedenis van de Haarlemmermeer en begrippen zoals Urgenda was beperkt. Ook hadden zij weinig oog gehad voor hun omgeving: ondanks dat zij al twee jaar langs de buurttuin fietsten, was een 14 meter hoge totempaal op vijf meter afstand hen nooit opgevallen.

Daarnaast bleek het verschil tussen een schep en een spade, en het juiste gebruik daarvan, onbekend terrein. Toch waren zij bereid zich in te zetten – en dat is precies wat nodig is bij MEERGroen. Na een trage start ontwikkelde de dag zich tot een waardevolle ervaring. In één dag leerden zij meer praktische vaardigheden dan in maanden op school. Aan het einde van de dag konden zij zelfstandig werken en hadden zij, bij wijze van spreken, een “kruiwagenrijbewijs niveau E” behaald.

Binnen MEERGroen wordt dit proces omschreven als een ontwikkeling van een ‘1+1 = min 5’-niveau naar ‘1+1 = 3’. Dit werd gevierd met bitterballen en een drankje op een terras. Het was jammer dat de leerlingen slechts één dag konden deelnemen; met meer tijd hadden zij zich verder kunnen ontwikkelen. Ook was het opvallend dat slechts vijf van de vijftig leerlingen deze kans kregen.

Na de boomuitdeeldagen van 21 en 22 maart stonden er nog circa 30.000 van de in totaal 130.000 geredde boompjes in de bomenhubs. Deze week zijn er ruim 20.000 boompjes uitgeplant op diverse locaties: bij een boerenerf, op een groen schoolplein, tijdens uitdeeldagen in Rotterdam en op Goeree, en op de Veluwe, waar 10.000 boompjes bijdragen aan het herstel van uitgeput landbouw- en bosgebied.

Daarnaast zijn er nog eens 1.000 nieuwe boompjes verzameld via een samenwerking met een tuincentrum, dat overtollige planten beschikbaar stelde in plaats van deze te vernietigen. Deze boompjes kregen een bestemming op landgoederen waar zij dienen als windsingel.

Vrijwel alle 130.000 verzamelde boompjes krijgen zo een nieuwe plek. De uitgifte loopt door tot half april, waarna de bomenhubs weer worden ingericht als groentetuin. In tegenstelling tot de rest van Nederland, waar de uitdeelperiode vaak al rond 1 maart eindigt, blijkt dat de vraag naar bomen juist in maart sterk toeneemt.

Door de drukte rond het uitdelen werd de evaluatiedag van MeerBomen.nu in de provincie Noord-Holland op vrijdag later bezocht dan gepland. Naast de 110.000 boompjes die in Noord-Holland via deze organisatie zijn verzameld (en 20.000 in Zuid-Holland), hebben andere vrijwilligers nog eens 45.000 boompjes gered. Dit vormde aanleiding voor een feestelijke bijeenkomst in Beverwijk.

Op zaterdag vond de landelijke bijeenkomst plaats in Wassenaar, waar werd gevierd dat in heel Nederland 550.000 boompjes zijn gered.

Naast de bomenacties en stages werd er ook hard gewerkt in de kassen op Lincolnpark en in Rijsenhout. Slecht weer werd benut om te wieden en tien gewassen in te zaaien. Tegelijkertijd kwam de oogst op gang, zowel binnen als buiten. De laatste aardappelen en aardperen werden geoogst, evenals de eerste radijzen en kruiden zoals munt, dille en koriander. Ook Nieuw-Zeelandse spinazie en prei werden binnengehaald.

De groei in het veld is duidelijk zichtbaar: rabarberbladeren groeiden in één week van 3 naar 15 centimeter. Binnenkort kunnen deze geoogst worden, en ook de eerste asperges beginnen zich aan te dienen.

Gedurende de week zijn drie van de dertig boomgaarden gesnoeid en bemest. De boomgaarden van Meermond, Nanninga, Lincolnpark en Park2020 zijn inmiddels afgerond. Ook de boomgaarden aan de Kohnstammlaan in Heemstede en die van Den Burgh en de Pabstlaan maakten goede voortgang.

Op organisatorisch vlak zijn eveneens belangrijke stappen gezet. In samenwerking met de openbare begraafplaatsen van de Haarlemmermeer is een plan opgesteld voor het plaatsen van insectenhotels en nestkasten, evenals het ontwikkelen van excursie- en beheeractiviteiten.

Daarnaast zijn er gesprekken gevoerd met de provincie en grote landeigenaren over de aanleg van 100 hectare klimaatbos. De eerste 7 tot 10 hectare lijken haalbaar voor het komende seizoen. Met de gemeente Haarlemmermeer zijn bovendien plannen besproken voor de ontwikkeling en het beheer van 8 tot 10 hectare bloemenweiden en buurtparken over een periode van meerdere jaren. Ondanks beperkte betrokkenheid van omwonenden lukt het om deze gebieden goed te beheren, waardoor het contract met vier jaar kan worden verlengd.

Franke van der Laan

Stichting MEERGroen & MeerBomen.Nu

Klimaatburgemeester Haarlemmermeer (2021–2026)