Tussen klaprozen en klimaatplannen: een week in het groen

De eerste helft van juni is voor mij ieder jaar een bijzondere periode. Dan bereikt de bloei van de veldbloemen haar hoogtepunt. Dankzij de gunstige combinatie van zon en regen stonden de bloemenweides er dit jaar al vroeg prachtig bij. 

De meest opvallende soort is zonder twijfel de wilde klaproos, maar er is veel meer te zien. Rietorchissen, ratelaars, bolderik, drie soorten kamille, margrieten, veldsalie, paarse en gele morgenster, talloze klaversoorten, gele ganzenbloem, pastinaak en korenbloem kleuren de velden. In onze bloemenweides groeien inmiddels meer dan honderd verschillende plantensoorten.

Elke soort heeft zijn eigen verhaal. Sommige planten zijn medicinaal, andere leven in symbiose met hun omgeving, functioneren als waardplant voor insecten of leveren nectar aan bijen en vlinders. Juist daarom vind ik het zo waardevol om in deze tijd met geïnteresseerden op pad te gaan en hen kennis te laten maken met een bloemenrijkdom die veel mensen nauwelijks nog associëren met het Nederlandse landschap.

Inmiddels hebben we bijna 28 hectare bloemenweide ontwikkeld en in beheer, verdeeld over tien verschillende typen vegetaties.

Op vrijdagavond organiseerden we een wandeling door de twee hectare grote bloemenweide op begraafplaats De Wilgenhof. Acht belangstellenden sloten zich aan. Niet alleen de bloemen trokken de aandacht; ook de vele bijzondere bomen maakten indruk. Zo bekeken we onder meer de Japanse tempelboom, de moerbei en de paulownia.

Op zondagmiddag stapten we met een kleine groep van vier deelnemers op de fiets. Onze eerste bestemming was Park2020, naast het gemeentehuis. Hier beheren en ontwikkelen we al vijftien jaar groentetuinen en bloemenweides. Een van de meest bijzondere plekken bevindt zich op het dak van een parkeergebouw. Op slechts vier centimeter dikke sedummatten groeit daar een opmerkelijke populatie van naar schatting 30.000 orchideeën, verdeeld over drie verschillende soorten. (openingsfoto)

Van een heel andere orde is de 1,5 hectare grote bloemenweide van New Terra. Hier domineren de margrieten het beeld, maar daartussen groeien tientallen bijzondere soorten, zoals graslathyrus, paarse morgenster, wouw, wede en wegdistel. Het gebied is een waar paradijs voor insecten. Tijdens ons bezoek telden we maar liefst vijftig distelvlinders. Deze trekvlinders waren in grote aantallen vanuit Marokko naar Nederland gekomen.

De laatste halte van de fietstocht was de buurttuin in Lincolnpark. Dankzij de voedselrijke bodem kunnen ook hier veel bloeiende soorten floreren. Reusachtige klaprozen en slaapbollen, samen goed voor honderden bloemen, bepalen het beeld. Daarnaast bloeien er onder meer gele ganzenbloem, gipskruid en ijzerhard.

De rest van de week stond vooral in het teken van onderhoud. In deze periode groeit alles op volle kracht en moeten we voortdurend ingrijpen om jonge groentegewassen voldoende ruimte te geven. Deze week werd er gewied in vier buitentuinen en drie kassen.

Leeggeoogste bedden werden opnieuw ingezaaid. Bieten, spinazie, peulen en kapucijners leverden volop oogst op en ook de eerste courgettes konden worden geplukt.

Tomaten-, komkommer- en stokboonplanten vragen in deze tijd extra aandacht. Bij vrijwel elk blad vormen zich nieuwe zijtakken, die op hun beurt weer verder vertakken. Wanneer dat proces zijn gang gaat, ontstaat een dicht gewas waarin schimmels gemakkelijk toeslaan. Daarom verwijderen we de overtollige scheuten en leiden we de planten langs draden of stokken. Dit zogenaamde dieven is een flinke klus: bij ongeveer 5.000 planten moeten telkens opnieuw tientallen duizenden scheuten worden weggehaald.

Ook mijn werkzaamheden als klimaatburgemeester vroegen aandacht. Op het Provinciehuis vond een overleg plaats ter voorbereiding van de Klimaatweek, die van 2 tot en met 8 november wordt gehouden. Tijdens het overleg werkten we plannen uit voor onder meer een klimaattop en de aanleg van een klimaatbos.

Vrijdag stond vervolgens in het teken van de vaste MEERGroen-werkdag in Meermond, Heemstede. Met vijftien vrijwilligers gingen we aan de slag om het laatste kleefkruid te verwijderen en riet terug te dringen in het moerasgebied.

In Teylingen nam ik deel aan een productief overleg op de Elsgeesterhof. Onder begeleiding van de gemeente kwamen daar ongeveer dertig vertegenwoordigers van groene organisaties bijeen. Zulke ontmoetingen leveren vaak waardevolle contacten op, zowel met bestuurders als met collega-organisaties.

Op zaterdag keerden we terug naar Teylingen voor het maandelijkse onderhoud van de parken Horsten en Menneweg. Met slechts vier vrijwilligers verrichtten we werk waarvoor eigenlijk tien mensen nodig waren. We verwijderden gras, riet en kleefkruid voordat deze de gewenste bloeiende planten konden verdringen. Daarnaast maaiden we uitgebloeid fluitenkruid voordat het zaad rijp werd. Daarmee voorkomen we dat volgend jaar opnieuw duizenden ongewenste planten opkomen.

Ondanks het vele werk blijft deze tijd van het jaar voor mij een van de mooiste. De combinatie van bloeiende natuur, actieve vrijwilligers en zichtbaar resultaat laat zien hoeveel biodiversiteit er mogelijk is wanneer natuurbeheer de ruimte krijgt.

Franke van der Laan

Stichting MEERGroen

MeerBomen.Nu

Klimaatburgemeester Haarlemmermeer (2021–2026)