Overvloed, vlinders en de vraag hoe netjes natuur eigenlijk moet zijn

Sommige weken laten zien waar je het allemaal voor doet. Voor mij was dit zo'n week. Een week van overvloed – letterlijk én figuurlijk. Overvloed aan groenten en fruit, maar ook aan vlinders. Twee heel verschillende verhalen, die uiteindelijk verrassend veel met elkaar gemeen hebben.

De zomervakantie was ooit niet bedoeld om massaal op reis te gaan. Mensen kregen vrij om ervoor te zorgen dat er voor de rest van het jaar voldoende voedsel beschikbaar was. Dat besef is grotendeels verdwenen, maar op onze terreinen is het nog springlevend.

Deze week draaiden we op volle capaciteit. Om de twee dagen oogsten we ongeveer 25 kilo tomaten, 50 kilo courgettes en pompoenen, 30 kilo komkommers, 20 kilo bramen en daarnaast volop druiven, perziken, bieten, wortels, uien, aardappelen en kolen. Het is een luxeprobleem: wat doe je met zoveel oogst?

Gelukkig hebben we inmiddels een netwerk van afnemers en onze eigen winkeltjes. Op donderdag verkopen we groenten op het New Terra-terrein en daaromheen organiseren we activiteiten om buurtbewoners en medewerkers van omliggende bedrijven kennis te laten maken met wat hier groeit.

Afgelopen week was dat de Lunch van de Overvloed. Met uitsluitend producten van eigen bodem werd een driegangenmenu bereid. Twintig mensen hadden zich aangemeld, uiteindelijk schoven er veertig aan. En zelfs daarna bleef er nog genoeg over. Dat zijn de momenten waarop je ziet dat lokaal voedsel niet alleen mensen voedt, maar ook verbinding creëert.

Volgende week slingeren we de honing van onze eigen bijen en in september organiseren we opnieuw een Lunch van de Overvloed. Ik kijk er nu al naar uit.

Maar misschien nog indrukwekkender was wat ik tussen de bloemen zag.

Iedereen die weleens in de Alpen heeft gewandeld kent het gevoel: bij iedere stap vliegen vlinders op. In Nederland is dat inmiddels een zeldzame ervaring geworden. Tijdens een flinke wandeling zie je vaak niet meer dan enkele tientallen vlinders.

Op New Terra gebeurde deze week precies het tegenovergestelde.

Terwijl we zaad oogstten van onze bloemenweides, vlogen bij vrijwel iedere stap meerdere vlinders op. We schatten dat er op één hectare ongeveer 1.500 vlinders aanwezig waren. Vooral Icarusblauwtjes, maar ook hooibeestjes, koolwitjes, distelvlinders, bruine en bonte zandoogjes. Zo'n dichtheid heb ik in Nederland nog niet eerder meegemaakt.

Natuurlijk helpt het dat we inmiddels zo'n tachtig tot honderd soorten kruiden en grassen hebben groeien. Meer bloemen betekenen meer nectar en meer waardplanten. Maar ik vermoed dat ons maaibeheer minstens zo belangrijk is.

Vrijwel overal wordt openbaar groen in september of oktober kort gemaaid. Daarmee verdwijnen niet alleen planten, maar ook de eitjes, rupsen en poppen van talloze insecten. Op New Terra maaiden we pas eind april. Daardoor konden veel insecten veilig overwinteren. De explosie aan vlinders die we nu zien, lijkt daarvan het tastbare bewijs.

Misschien moeten we onze opvatting over een 'nette' openbare ruimte nog eens kritisch bekijken. Een strak gemaaid gazon oogt misschien verzorgd, maar een bloemrijke weide vol leven vertelt een veel mooier verhaal.

Ook de rest van de week stond in het teken van verbinding. Medewerkers van een ministerie combineerden twee uur vergaderen met vier uur buiten werken op Lincolnpark. Daarna bakten ze met elkaar achttien pizza's voor vierentwintig collega's. Geen restaurant, maar samen koken met producten uit de tuin. Iedereen ging met een glimlach naar huis.

En alsof de week nog niet compleet genoeg was, ontvingen we ook nog een royale donatie van een bedrijf dat onze inzet voor biodiversiteit en sociale cohesie wilde ondersteunen. Zulke blijken van waardering geven energie om door te gaan.

Soms vallen alle puzzelstukjes op hun plek. Dan zie je dat biodiversiteit, voedselproductie en ontmoeting elkaar versterken. Deze week was zo'n week. En eerlijk gezegd hoop ik dat er nog veel van dit soort weken volgen.

Franke van der Laan  

Stichting MEERGroen

MeerBomen.Nu

Klimaatburgemeester Haarlemmermeer 2021-2026