Biotorens, insectenhotels en oogst van tien ton

Naast het gebruikelijke oogst- en verkoopprogramma stond deze week vooral in het teken van insectenhotels. Dat begon op zondag 23 augustus met een workshop in ons gebouw aan de Meijerlaan in Heemstede.

We maken inmiddels ongeveer acht jaar gebruik van dit onderkomen. Ooit was het plan om hier het Groen Café Heemstede te vestigen: een ontmoetingsplek waar we, al dan niet samen met de gemeente, lezingen, cursussen en bijeenkomsten over burgerparticipatie en groenbeheer konden organiseren. Daarnaast biedt het gebouw ruimte aan onze eigen activiteiten, zoals de verwerking en opslag van bloemenzaden en het bouwen van nestkasten en insectenhotels met hergebruikte materialen.

Hoewel het gebouw met een oppervlakte van ongeveer 30 bij 7 meter volop mogelijkheden biedt en zelfs over een bar beschikt, bleek het lastig om scholen, wijkraden en de gemeente structureel bij de activiteiten te betrekken. In acht jaar tijd werkten we drie keer samen met een school en één keer met een wijkplatform. Ook organiseerden we vijf Meer Bomen Nu-cursussen en twee lezingen.

Dat vind ik jammer, want de ruimte is bijzonder geschikt voor activiteiten met en voor de buurt. Gelukkig worden er het hele jaar door wel bloemen verwerkt, nestkasten en insectenhotels gebouwd en bestuursvergaderingen gehouden.

De laatste tijd lijkt er voorzichtig meer belangstelling te ontstaan. Enkele actieve mensen uit het tegenovergelegen zorgcentrum sloten zich bij ons aan. Zulke contacten zoeken we: van spelletjesavonden en workshops tot cursussen voor buurtbewoners. Een van de leukste initiatieven kwam tot nu toe van buitenschoolse opvang Mambo. De kinderen maakten drie grote insectenhotels, die vervolgens een plek kregen. Ook samen met WIJ Heemstede werd een insectenhotel gebouwd.

Op zondag kwam een groep van tien buurtbewoners naar de Meijerlaan om gezamenlijk een insectenhotel te maken. Het was bedoeld als een gezellige kennismakingsactiviteit en dat doel werd ruimschoots bereikt.

Op woensdag stond een vergelijkbare activiteit op het programma bij New Terra. Bij de ingang staat daar al ongeveer drie jaar een biotoren van vijf meter hoog, met een grondoppervlak van circa één bij anderhalve meter. Aan het bouwwerk zal vermoedelijk een stevig prijskaartje hebben gehangen, maar de ecologische waarde bleek in de praktijk beperkt.

De toren bevat zestien vogelnestkasten, terwijl de directe omgeving waarschijnlijk slechts voldoende voedsel biedt aan één of twee broedparen. Ook was er een insectenhotel van balken en planken aangebracht, maar daarin ontbraken juist de gaatjes waarin insecten kunnen nestelen.

We konden de toren natuurlijk niet zonder toestemming uit elkaar halen. Na een langdurig overlegproces ontstond dit jaar ruimte om het bouwwerk tijdens een activiteit met bedrijven op het terrein te verbeteren. Er meldde zich echter geen bedrijf aan. Vervolgens werd geprobeerd een school erbij te betrekken, maar ook dat kwam deze zomer niet van de grond. Een extern bedrijf trok zich drie dagen voor de geplande activiteit terug.

Daarom besloten we het werk deze week met onze eigen mensen uit te voeren. Het resultaat viel gelukkig zo goed in de smaak dat we toestemming kregen om er nog een tweede werkdag aan te besteden. Hopelijk kunnen we dan meer deelnemers verwelkomen en de biotoren verder veranderen in een plek waar insecten en vogels werkelijk iets aan hebben.

De rest van de week draaide vooral om het oogsten en verkopen van groenten en fruit. De productie van tomaten, druiven, pompoenen en komkommers ging onverminderd door. Tegelijkertijd kwamen ook de kolen, appels, kwetsen en peren op gang.

Sinds het begin van de zomervakantie, halverwege juli, groeide onze totale oogst van drie naar tien ton. Dat betekent dat we in acht weken ongeveer zeven ton groenten en fruit hebben geoogst en verkocht. Vrijwel niets hoefde te worden weggegooid. Dat danken we voor een belangrijk deel aan twee grote afnemers: de biologische groentemarkten in Amsterdam en Zeist en de groentewinkel van New Terra. Zij nemen wekelijks ieder tien tot vijftien kratten af.

Een ander hoogtepunt was de komst van een groep medewerkers van ING. Het was alweer de 65e ING-groep die zich in drie jaar tijd voor onze projecten inzette.

Met achttien mensen gingen we aan de slag op een nieuw project bij de Belvedère in landgoed Groenendaal. We verwijderden een flink oppervlak aan bramenstruiken, sneeuwbes en jonge esdoorns. Daarmee maken we ruimte voor stinsenbollen en geven we monumentale bomen betere kansen om zich de komende honderd tot misschien wel driehonderd jaar verder te ontwikkelen.

Vanaf november beginnen we met planten. Maar voordat er iets nieuws kan groeien, moeten we eerst de noodzakelijke ruimte maken. Dat geldt niet alleen voor het bos, maar eigenlijk ook voor onze insectenhotels, onze biotoren en de samenwerking met bewoners en organisaties. Goede ideeën zijn er genoeg. Nu komt het erop aan ze samen tot leven te brengen.

Franke van der Laan

Stichting MEERGroen

Meer Bomen Nu

Klimaatburgemeester Haarlemmermeer 2021–2026