Klankbordgroep Erfgoed Ringdijk kijkt naar historische waarde

Foto: Wikipedia CC0 Public Domain
Op 16 april is de klankbordgroep Erfgoed Ringdijk in het raadhuis van de gemeente Haarlemmermeer bij elkaar gekomen. De groep bestaat lokale experts om hun kennis en liefde voor de Ringvaart en Ringdijk te delen. Het is zoals zij het zelf omschrijven: ‘De Ringdijk verbindt contrastrijke werelden. Kijk maar eens naar Schiphol, waar het Amsterdamse Bos tegenover ligt en het water van de Ringvaart zich opent bij Aalsmeer, van de Oosteinderpoel tot aan de Westeinderplassen.’

Samenstelling

De samenstelling is een grote groep mensen van Meerhistorie, Musea Haarlemmermeer, Hoogheemraadschap van Rijnland, Bond Heemschut, Stoomgemaal Halfweg, Podium voor Architectuur, Mooi Noord-Holland, Cuypersgenootschap, Erfgoed- en  Welstandscommissie, historische verenigingen en bewoners. Zij vormen een klankbordgroep die de gemeente ondersteunt in een onderzoek om de Ringdijk en Ringvaart tot gemeentelijk erfgoed te verklaren. De avond heeft veel opgeleverd, zoals de trots over het rijke en vaak idyllisch ervaren landschap.

Nadruk

Meest opvallend is dat de nadruk op landschappen en sferen in alle gesprekken is gelegd. Waardevol vinden de deelnemers aan de bijeenkomst vooral de plekken waar het water zich verbreedt en het landschap opent,  zoals bij Buitenkaag. Ook het thema ‘oud land’ is bij meerdere tafels aan bod gekomen. Bij werkzaamheden waar de dijk zoveel mogelijk is recht getrokken, zijn landtongen mee ingepolderd. Het Turfspoor bij Lisserbroek volgt het tracé van het oude land. Ook het gebied rondom de eendenkooi Stokman in Vijfhuizen is oud land en in Badhoevedorp wordt het oude land door de Koekoekslaan gemarkeerd.

Waterstaat

Een ander belangrijk thema is de waterstaat van de Haarlemmermeer. De Ringdijk is een waterstaatkundig werk. In de gesprekken die de deelnemers aan de avond hebben gevoerd, komen de drie stoomgemalen nadrukkelijk naar voren. Niet alleen die stoomgemalen worden genoemd. Ook het stoomgemaal bij Halfweg is een gebouw dat wellicht het oudste monument dat bij de Ringvaart hoort.

Tussen twee waterwerelden

Het gemaal heeft vroeger tussen twee waterwerelden in gelegen: het Haarlemmermeer en het IJ. Vanaf het gemaal hebben mensen nog steeds een fraai uitzicht op de Ringdijk. Een ander onderdeel van de dijk die de Haarlemmermeer omsluit zijn de circa zestig inlaten. Ook die zijn genoemd of zoals iemand het omschrijft als ‘een zoetwaterslurper’ voor de Haarlemmermeer. De inlaten in de polder zorgen voor een continue door spoeling van het zoete water om verzilting tegen te gaan. Speciale aandacht is er voor het profiel van de dijk en de plaatsen waar het hoge waterpeil in de Ringvaart goed is te beleven. Dat gebeurt vooral tussen Zwanenburg en Lijnden. Dat zijn volgens de deelnemers de plekken waar je goed de hoogte van de dijk en de weidsheid van het landschap kunt ervaren. De deelnemers waarderen deze belevingsplekken enorm.

Identiteiten van de dorpen

Minstens zo belangrijk zijn de dorpen in de Haarlemmermeer. Zij kennen elk hun eigen identiteit en historie. Ooit is het de bedoeling geweest dat Lijnden heeft moeten uitgroeien tot een groot dorp, maar dat is uiteindelijk niet gebeurd. Het naastgelegen Badhoevedorp is wel gegroeid to het grootste dorp aan de Ringdijk. Onder invloed van Schiphol komen in Badhoevedorp veel piloten wonen.

Industrie

Zwanenburg is van oudsher meer een industrie dorp. Geloofsgemeenschappen zijn over een langere periode steeds meer naar elkaar toe getrokken. In de buurt van Roelofarendsveen zijn bijvoorbeeld veel katholieken terug te vinden. De dorpen hebben weinig met elkaar van doen, maar des te meer met hun dubbeldorp aan de overkant van de vaart als deze aanwezig zijn, zoals Lisserbroek bij Lisse. Elk dorp heeft een eigen dorpsvereniging. Ook zijn er dorpshistorici, gespecialiseerd in de geschiedenis van hun eigen dorp.

Dijkhuisjes

De karakteristieke dijkhuisjes zijn ook waardevol. Sommige oude dijkwoningen liggen na enkele dijkverhogingen een stuk lager dan de stoep. Ook is er de aandacht voor de agrarische bebouwing. Vooral voor twee boerderijen bij Beinsdorp en drie boerderijen bij de Weteringbrug. De forten en gemalen komen in de bijeenkomst ook aan bod, maar ook de Fokkerfabriek, de voormalige Schipholtoren uit 1949, het Huis Zwanenburg, wat in Halfweg staat, de cafés Wink en Hanepoel en het fort bij Aalsmeer. Ook de bruggen en aquaducten, vooral het oudste aquaduct uit 1961, worden als ‘familie’ van bouwwerken hoog gewaardeerd.

Vervolg

Het bureau SteenhuisMeurs gaat in opdracht van de gemeente Haarlemmermeer het onderzoek verder uitvoeren. In juni vinden vijf bijeenkomsten voor bewoners in een aantal dorpshuizen langs de Ringvaart plaats. Tijdens die bijeenkomsten is het doel om ook daar verhalen op te halen. In september komt de klankbordgroep nog een keer bijeen om de resultaten te bespreken.

Bron: Gemeente Haarlemmermeer

article
87692
Erfgoed Ringdijk kijkt naar historische waarde
Op 16 april is de klankbordgroep Erfgoed Ringdijk in het raadhuis van de gemeente Haarlemmermeer
https://haarlemmermeer.nieuws.nl/nieuws/87692/klankbordgroep-erfgoed-ringdijk-kijkt-naar-historische-waarde/
2019-05-20T11:20:54+00:00
https://cdn.nieuws.nl/media/sites/135/2019/05/20215356/Cruquius-gemaal-achter-Wikpedia-CC0-Public-Domain.jpg
erfgoed, klankbordgroep, Ringdijk
Headlines